Zespół przewlekłego zmęczenia
Osoby, które cierpią na to zaburzenie, odczuwają napady niewyjaśnionego, obezwładniającego zmęczenia nawet po niewielkim wysiłku umysłowym lub fizycznym. Objawy kliniczne zespołu przewlekłego zmęczenia przypominają nerwicę. Jego przyczyny nie są znane, chociaż niekiedy podejrzewa się, że choroba ma tło wirusowe. Około 80 procent osób cierpiących na zespół przewlekłego zmęczenia stanowią kobiety. Najczęściej schorzenie to występuje po 20. lub 30. roku życia. Rozpoznanie polega na wykluczeniu innych chorób, na przykład mononukleozy zakaźnej, która wywołuje podobne objawy. Zespół przewlekłego zmęczenia może powodować niewydolność fizyczną i umysłową. Choroba może trwać miesiącami, a nawet latami, a objawy miewają różne nasilenie. Często zdarzają się nawroty. U wielu chorych łagodne objawy utrzymują się do pięciu lat. Inni pacjenci całkowicie zdrowieją. Przyczyna zespołu przewlekłego zmęczenia nie jest znana. Niekiedy pojawia się on w następstwie zakażenia wirusowego (wirusem grypy lub Epsteina i Barr, wywołującym mononukleozę zakaźną). Niektórzy specjaliści uważają, że zbieżność tych schorzeń jest przypadkowa lub że może być wynikiem zmniejszenia odporności we wczesnej fazie omawianego zespołu. Najnowsze badania wskazują, że osoby cierpiące na tę dolegliwość mają zwiększone stężenie melatoniny - hormonu wytwarzanego przez szyszynkę i regulującego rytmy dobowe. Innymi przypuszczalnymi przyczynami tego zespołu są zatrucia pestycydami lub ołowiem oraz małe stężenie estrogenów. Nie bez znaczenia są również czynniki psychiczne. Połowie chorych dokucza depresja, a co czwarty ma inne problemy emocjonalne. Nie wiadomo jednak, czy te dolegliwości są przyczyną, czy skutkiem zespołu przewlekłego zmęczenia. Wyniki badań wskazują, że najpoważniejsze czynniki, które zwiększają ryzyko wystąpienia tego zespołu to depresja, lęk i stres. Są one jednocześnie skutkiem choroby, zwłaszcza gdy trwa ona miesiącami lub latami.